Samen bouwen aan levende archieven

Samen kijken we terug op wat we de afgelopen periode hebben opgebouwd. Met elkaar brachten we archieven tot leven en gaven we ruimte aan verhalen die gedeeld en doorgegeven moesten worden.

House of Legacies: van visie naar praktijk

De afgelopen maanden stonden bij The Need for Legacy in het teken van bouwen, openen en bevragen. Op 31 januari lanceerden we de portal House of Legacies: een belangrijke stap in het toegankelijk maken van archieven en verhalen van podiumkunstenaars van kleur. Tijdens de lancering werd benadrukt hoe belangrijk het is om taal te gebruiken die verbindt. Niet vervallen in abstracte of academische termen, maar spreken vanuit de praktijk en de gemeenschap, zodat inclusie geen leeg begrip wordt maar iets tastbaars.

Eerste bezoekers in het archief van Thea Doelwijt

Die toegankelijkheid werd op 4 april concreet in de praktijk. Toen ontvingen we voor het eerst bezoekers in het archief van Thea Doelwijt. Studenten van de HKU bezochten de Legacy-schilderijen in Internationaal Theater Amsterdam en doken daarna, samen met onze onderzoekers, het archief in. Wat opviel: studenten die vooraf dachten weinig aansluiting te hebben met het materiaal, vonden juist inspiratie. Het dekoloniserende karakter van het archief opent nieuwe perspectieven en maakt het bruikbaar voor uiteenlopende onderzoeksvragen en makerspraktijken.

“Studenten die eigenlijk dachten weinig aansluiting te kunnen vinden met het materiaal konden archiefstukken inzien die toch tot inspiratie hebben geleid. Dit komt vanwege het dekoloniserende karakter van het Thea Doelwijt archief. Die kan voor verschillende onderzoeksdoeleinden worden gebruikt.”

Doelja Refos – onderzoeker NFL

Ontmoeting, gesprek en gedeeld onderzoek

In mei en daarna was en is er volop ruimte voor ontmoeting en gesprek. Met Unboxing-nagesprekken na de voorstellingen Desirée en Evil Evil Evil brachten we makers, publiek en archief samen. Gesprekken met onder anderen DeltaDua, Right About Now Inc. en het tonen van fotografisch werk uit het Jean van Lingen-archief maakten zichtbaar hoe archieven niet alleen terugkijken, maar ook nieuwe betekenissen krijgen in het nu.

Tijdens Open House of Legacies in The Bookshop bij ITA nodigden we bezoekers uit om archieven te lezen, te onderzoeken en vooral met elkaar in gesprek te gaan. Die lijn zetten we voort met Close Readings, waaronder de Gaza Monologen in mei en een tweede editie van Land te Koop later in 2025, en met onze Community Archiving-sessie op 31 mei. Een middag waarin makers, denkers en dromers uit verschillende generaties samen bouwden aan een levend archief en stilstonden bij de vraag hoe wij willen dat ons erfgoed wordt bewaard en gedeeld.

Het eren van nalatenschappen

In september zetten we dit werk voort met de onthulling van het portret van theaterpionier Meral Taygun, gemaakt door kunstenaar Ahmet Öğüt. Met dit portret eerden we haar legacy en maakten we ruimte voor verhalen die te vaak onzichtbaar zijn gebleven. Daarnaast organiseerden we voor de vierde keer het traject (On)gehoorde Theaterkritiek, samen met Theaterkrant en het Nederlands Theater Festival, waarin nieuwe schrijvers hun perspectieven deelden en publiceerden over theater.

Vooruitblik: samen verder bouwen

We blikken niet alleen terug, maar kijken ook vooruit. In het voorjaar van 2026 organiseren we opnieuw Open House of Legacies: twee edities waarin podiumkunstenaars van kleur en professionals uit de culturele sector samenkomen om actief bij te dragen aan het verder ontwikkelen van het (digitale) archief van House of Legacies. Deze bijeenkomsten zijn opgezet als een open huis, waarin verhalen, beelden, herinneringen en documenten uit het verleden én het heden worden gedeeld en vastgelegd. Het archief benaderen we daarbij als een levend en groeiend platform, dat vorm krijgt in dialoog met makers en gemeenschappen. Intergenerationele uitwisseling staat centraal, net als de vraag welke verhalen al zichtbaar zijn, welke perspectieven ontbreken en hoe het archief blijvend kan worden aangevuld en doorgegeven.

Sound Fragments: jazz, archief en toekomstverbeelding

Daarnaast werken we aan Sound Fragments, een publieksprogrammalijn ontwikkeld in het kader van de tentoonstelling Jazz-jaren. Mensen, migratie en muziek in Amsterdam, 1930–1939 van het Stadsarchief Amsterdam. In deze programmalijn verkennen we Zwarte muzikale en culturele expressie als een ruimte waarin verleden, heden en toekomst samenkomen. Vanuit een rijke traditie van jazz, blues en jazzspirituals tot Afropunk en hedendaagse elektronische experimenten onderzoeken we hoe geluid, performance en geleefde ervaring functioneren als middelen van herinnering, verzet en gezamenlijke toekomstverbeelding. Door middel van gesprekken, optredens, workshops en andere vormen van ontmoeting nodigen we makers, denkers en publiek uit om te reflecteren op de erfenis en doorwerking van de Zwarte jazzdiaspora in Amsterdam. Zo bouwen we verder aan een levend archief dat resoneert in de hedendaagse cultuur.

De actuele data en meer informatie over deze en andere activiteiten zijn te vinden via onze kalenderpagina op de website.

We kijken met trots terug op alles wat er is gebeurd, en met nieuwsgierigheid vooruit naar wat nog komt. Dank aan iedereen die meeleest, meedenkt, meebouwt en meevraagt. We hopen je te ontmoeten bij een van de komende momenten.